Przygotowanie (1948-1954)
Mimo
pojawienia się pierwszych głosów związanych z budową nowego stadionu,
które dały o sobie znać w 1948, największe oczekiwania związane były z
przyjazdem węgierskiej gwiazdy Ladislau Kubali (czerwiec 1950), co
sugerowało budowę większego niż Les Corts stadionu. Wcześniejszy obiekt
– wybudowany w 1922 roku - po wielu przebudowach, mógł pomieścić 60 000
widzów, a przekroczenie tej liczby wydawało się celem nie do
osiągnięcia. 19 września 1950 roku zarząd Barcelony z Agustím Montal
Galobartem na czele, zakupił działkę w pobliżu Maternitat, które
znajdowało się w niedużej odległości od Les Corts.
Kłopoty
zaczęły się, gdy dziewiątego lutego 1951 roku nowa komisja ds. stadionu
zmieniła zdanie, co do jego usytuowania, decydując się na tereny
górnego Diagonal. Jednak nużące negocjacje z administratorem działki
nie przyniosły spodziewanego efektu w postaci umowy. Problem został
odłożony do dnia, w którym Francesc Miró-Sans został wybrany nowym
prezydentem FC Barcelony (14 października 1953). Nowy “sternik klubu”
uważał, że realizacja założeń projektu nowego stadionu powinna ruszyć
jak najszybciej, a jedną z najważniejszych rzeczy, jakie zaaranżował po
dojściu do władzy (osiemnasty lutego 1954) było usytuowanie przyszłego
obiektu na ziemiach zakupionych w 1950 roku, a nie w górnym Diagonal.
28 marca, w obecności 60 000 kibiców, będąc obserwowanym przez
prezydenta parlamentu Felipe Acedo Colunga i mając błogosławieństwo
arcybiskupa Barcelony Gregorio Modrego, Miró-Sans położył kamień
węgielny pod budowę Camp Nou.
Budowa (1954-1957)
Stworzenie
projektu nowego stadionu zostało powierzone architektom Francescowi
Mitjans Miró, kuzynowi Miró-Sansa i Josepowi Soteras Mauri, we
współpracy z Lorenzo Garcíą Barbónem. Ponad rok później, 11 lipca 1955
roku klub przekazał prawa do budowy obiektu firmie INGAR SA, która
przedstawiła kosztorys obliczony na 66,620,000 peset. Szczegółowo
obliczono w nim koszty przeprowadzenia budowy stadionu, a prace miały
trać 18 miesięcy. Jednak ostateczny koszt okazał się znacznie
przewyższać pierwotne założenia i osiągnął 288 milionów peset. Suma ta,
która została osiągnięta poprzez kolejne emisje obowiązkowych pożyczek
- kredytów hipotecznych (100 milionów peset) i kredytom bankowym (60
milionów peset) była wystarczająca do przeprowadzenia budowy obiektu,
jednak miała być spłacana przez klub jeszcze przez długi okres czasu.
Inauguracja
Data
otwarcia stadionu została wyznaczona na 24 września 1957 roku. Powołano
specjalny komitet organizacyjny, który miał ustalić szczegółowy plan
ceremonii, a przewodnictwo nad projektem objęło dwóch panów: Aleix
Buxeres (stosunki społeczne) i Nicolau Casaus (organizacja). 21
września w Sali Rady Zgromadzenia Barcelony, José Maria de Cossío,
członek Real Academia Española, odczytał pismo, które oficjalnie
otwierał obchody otwarcia nowego obiektu. W ten wrześniowy weekend
członkowie różnych sekcji klubu pojawili się na serii sportowych
spotkań międzynarodowych na stadionie Les Cortes i w Pałacu Municipal
dEsports. Te podniosłe wydarzenia stały się inspiracją dla sławnego
poety Josepa M. de Sagarra, który napisał sonet zatytułowany „Blau
Grana”, a następnie stworzył hymn stadionu FC Barcelony do słów Josepa
Badia i muzyki Adolfa Cabané.

W dniu święta Mercè w 1957 roku
miasto zostało udekorowane barwami klubu. Uroczystości otwarcia
rozpoczęły się specjalną mszą świętą i błogosławieństwem stadionu przez
Arcybiskupa Barcelony, Gregorio Modrego. Następnie chór Gracienc
odśpiewał “Alleluja” Händela i na tronie osadzono obraz Matki Boskiej z
Montserrat. Obok Francesca Miró-Sansa, razem z José Solís Ruizem,
głównym sekretarzem Ministerstwa Ruchu; José Antonio Elola Olaso,
przewodniczącym Narodowej Delegacji Sportu; Felipe Acedo, cywilnym
gubernatorem Barcelony i Josep M. de Porcioles, burmistrzem miasta; w
loży prezydenta obecnych było wielu innych dygnitarzy świata sportu i
polityki.
Trybuny Camp Nou, których budowa jeszcze się nie
zakończyła, zostały otwarte dla ponad 90 000 ludzi, a reprezentanci
wszystkich sekcji sportowych klubu maszerowali przez boisko wraz z
członkami zarządów, przedstawicielami fan klubów i innych drużyn
związanych z Barceloną. Odśpiewano hymn stadionu, a następnie o 16:30
rozegrano pierwszy mecz na nowym stadionie. Pierwszym przeciwnikiem na
Camp Nou była Legia Warszawa. W wyjściowej jedenastce FC Barcelony
wybiegli: Ramallets, Olivella, Brugué, Segarra, Vergés, Gensana,
Basora, Villaverde, Martínez, Kubala i Tejada. W drugiej połowie na
boisku pojawili się zmiennicy: Ramallets, Segarra, Brugué, Gràcia,
Flotats, Bosch, Hermes, Ribelles, Tejada, Sampedro i Evaristo.
Spotkanie zakończyło się wynikiem 4:2, a gole strzelali: Eulogio
Martínez (który w jedenastej minucie zdobył pierwszą bramkę na Camp
Nou), Tejada, Sampedro i Evaristo. W czasie przerwy 1 500 członków
Agrupació Cultural Folklòrica de Barcelona zaprezentowało niezwykłą
sardanę i wypuszczono 10 000 gołębi. Tak właśnie rozpoczął się nowy
rozdział w historii Barcelony.
Rozwój stadionu
Gdy
Camp Nou zostało otwarte, mogło pomieścić 93 053 widzów (pierwotny plan
zakładał 150 000 miejsc dla fanów, jednak został zaniechany), a płyta
boiska wynosiła 107x72 metry (aktualnie 105x68 wg przewodników UEFA).
Głównymi materiałami, które zostały użyte do budowy były beton i
żelazo. Od odległego już roku 1957 stadion ulegał następującym
ulepszeniom i renowacjom.
• Wprowadzenie oświetlenia (23
września 1959). Pierwszym meczem rozegranym przy sztucznym oświetleniu
było spotkanie w ramach drugiej rundy Pucharu Mistrzów sezonie 1959/60
pomiędzy FC Barceloną i CDNA Sofia
• Elektroniczna tablica wyników w drugiej kondygnacji trybuny (sezon 1975/76).
• Prywatne loże. Na trybunie bocznej, za bramką północną i południową, druga kondygnacja (sezon 1981/1982).
• Salon VIP-ów. Niższa kondygnacja (sezon1981/82).
• Sala konferencyjna. Niższa kondygnacja (sezon1981/82).
• Matrycowe tablice wyników. Bramka północna i południowa (sezon 1981/82).
•
Powiększenie stadionu w związku ze zbliżającymi się Mistrzostwami
Świata 1982, dzięki czemu pojemność wzrosła o 22 150 miejsc w trzeciej
kondygnacji. Tym samym całkowita pojemność Camp Nou wzrosła do 115 000.
• Otwarcie muzeum klubu w drugiej kondygnacji (24 września, 1984)
• Muzeum "Źródło Sztuki" (sezon 1985/86).
• Nowy budynek dla Stowarzyszenia Byłych Zawodników Barcelony - pierwsza kondygnacja (sezon 1990/91).
•
Przebudowa tarasu pierwszej kondygnacji. Dzięki tym pracom,
zapoczątkowanym w lecie 1994 roku, obniżono płytę boiska o 2,5 metra,
aby podnieść pojemność niższych kondygnacji. Wprowadzono krzesełka na
trybunach za bramkami oraz zlikwidowano osłony bezpieczeństwa
oddzielające trybuny od boiska.
• Salony Wembley i Basle. Pierwsza
kondygnacja (sezon 1994/95). Dwie sale wielkości 250m2 używane przez
członków Fundació FC Barcelona w dniu meczów.
• Nowe loże dla prasy - trzecia kondygnacja (sezon 1994/95).
• Odnowienie dachu trybun trzeciej kondygnacji (sezon 1994/95).
•
Budowa rzędu zero. Prace zostały podjęte w lecie 1994 roku w drugiej
kondygnacji na trybunach bocznych i za bramkami i były kontynuacją
budowy rzędu zero podjętą w lecie 1993 roku. Prace objęły drugą i
trzecią kondygnację.
• Centrum Dokumentacji Barcelony w klubowym muzeum (20 października 1994)
• Generalna przebudowa obszaru wokół stadionu (sezon 1995/96)
• Loża fundacji. Pierwsza kondygnacja (sezon 1995/96).
• Rozbudowa loży prezydenckiej. Druga kondygnacja (sezon 1995/96).
• Instalacja ośmiu wind przy różnych bramach (sezon 1995/96).
•
Parking podziemny pod trybunami Camp Nou (sezon 1996/97). Praca na
trybunie stadionu w sezonie 1996/1997 pozwoliła na stworzenie 400
nowych miejsc parkingowych na dwóch różnych piętrach. Dodane do
czterystu miejsc stworzonych rok wcześniej tworząc ogólną liczbę 800
miejsc parkingowych.
• FC Barcelona- Centrum Medycyny Sportowej Sanitas. Pomieszczenia za południową bramką, druga kondygnacja. (sezon 1996/97 )
• Jednostka Kontroli Działań (OCU) trzecia kondygnacja (sezon 1996/97)
•
Przebudowa fasady i holu głównego (wejściowego) trybuny i powiększenie
muzeum. (sezon 1997/98 ). Dzięki tym renowacjom Muzeum stało się trzy
razy większe, a stworzony korytarz dał dostęp dla członków klubu.
Fasada została ozdobiona napisami zawierającymi nazwiska wszystkich
graczy w historii klubu.
• Nowe elektroniczne tablice wyników (sezon
1997/98). W czasie tego sezonu stare tablice zostały usunięte i
zastąpione nowymi, wyposażonymi w szeroką gamę kolorów i najnowsze
technologie.
• Biuro Obsługi Technicznej. Druga kondygnacja (sezon 1997/98).
•
Wymiana miejsc stojących na siedzące na trybunach bocznych i za
bramkami (sezon 1998/99). Po tej zmianie pojemność stadionu wynosiła 98
787 miejsc.
• Nowy system nagłaśniający. Trzecia kondygnacja (sezon 1998-99 )
• Wymiana oświetlenia. Trzecia kondygnacja (sezon 1998-99)

Camp Nou dzisiaj
Obecnie
stadion ma maksymalną wysokość 48 metrów i zajmuje powierzchnię 55 000
m kw. (250 m długości i 220 m szerokości), a trybuny mogą być
ewakuowane w pięć minut. W czasie sezonu 1998/99 UEFA doceniła
znaczenie stadionu, klasyfikując go jako „pięciogwiazdkowy”.
Najważniejsze udogodnienia, które są dostępne na stadionie Camp Nou to:
• Szatnie
• Kaplica
• Loże (prezydenta, dla użytku fundacji i prywatnie)
• Loża VIP-ów
• Sala konferencyjna
• Studio telewizyjne
• Loże dla prasy
• Biuro Obsługi Technicznej
• Centrum Medycyny Sportowej
• Jednostka kontroli działania (OCU)
• Sala Stowarzyszenia Byłych Graczy
• FC Barcelona – Muzeum prezydenta Núñeza
• Centrum Dokumentacji Barcelony
Koncerty na stadionie
• Lluís Llach (07.07.1985)
• Bruce Springsteen (03.08.1988)
• Michael Jackson (09.08.1988)
• Julio Iglesias (08.09.1988)
•
Amnesty International (10..09.1988) Koncert na rzecz praw człowieka, w
którym wzięli udział: Bruce Springsteen, Sting, Youssou N'Dour, Tracy
Chapman, Peter Gabriel i El Último de la Fila
• Koncert Trzech Tenorów (13.07.1997): Josep Carreras, Plácido Domingo i Luciano Pavarotti
• Josep Carreras (1-10-1999). Kulturalne wydarzenie w setną rocznicę założenia klubu.
• U2 (09.08.2005)
Wizyta Ojca Świętego
17
listopada 1982 roku FC Barcelona została zaszczycona wizytą papieża
Jana Pawła II, który odprawił mszę na Camp Nou, w obecności 120 000
wiernych spokojnie znoszących obfite opady deszczu, jaki padał tamtego
dnia. W darze od prezydenta Josepa Lluísa Núñeza papież otrzymał kartę
członkowską FC Barcelony z numerem 108 000.
Europejskie finały rozgrywane na Camp Nou z udziałem Barcelony
•
Finał Mistrzostw Generała w 1962 roku pomiędzy FC Barceloną, a Realem
Zaragoza (23 czerwca 1963 roku). Obecność generała Franco w mieście
Gaudiego znaczyła, że chociaż raz finał Mistrzostw, które nosiły jego
imię nie był rozgrywany w Madrycie. Barça zdobyła puchar wygrywając z
Aragonese 3:1, po golach Peredy, Kocsisa i Zaldua’y.
• Finał Pucharu
Zdobywców Pucharów w sezonie 1981/1982 pomiędzy FC Barceloną i Standard
Liege (12.03.1982 roku), 100 tysięcy szczęśliwych widzów oglądało
zwycięstwo Azulgrany 2:1 po golach: Simonsena i Quini’ego.
Europejskie finały rozgrywane na Camp Nou bez udziału Barcelony
•
Finał Pucharu Zdobywców Pucharów w sezonie 1971/72 między Glasgow
Rangers a Dynamem Moskwa (24.05.1972 roku), wygrany przez Szkotów 3:2.
• Finał Pucharu Europy 1988/89 między Milanem a Steuą Bukareszt 24.05.1989 roku). Włosi wygrali 4:0.
•
Finał Ligi Mistrzów 1998/99 między Manchesterem United i Bayernem
Monachium (26.05.1999 roku), wygrany przez Anglików 2:1. Mecz był
częścią obchodów stulecia FC Barcelony.
Inne wydarzenia, które miały miejsce na Camp Nou
•
27 października, w ramach obchodów 75-lecia powstania klubu, 'Cant del
Barça', hymn klubu z Katalonii (ze słowami Jaume Picasa Josepa M.
Espinàsa i do muzyki Manuela Valls Gorina) został po raz pierwszy
uroczyście odśpiewany przez 3 500 chórzystów pod batutą Oriola
Martorella. Po tym wydarzeniu rozegrano towarzyski mecz pomiędzy FC
Barceloną i Niemcami Wschodnimi (2:1)
• Inauguracja Mistrzostw
Świata 1982 w Hiszpanii. 13 czerwca, 100 000 widzów było świadkami
wspaniałej ceremonii otwarcia mundialu, zakończonej pierwszym meczem
turnieju pomiędzy Argentyną i Belgią (0:1). Po tej niezapomnianej nocy
Camp Nou było także miejscem rozgrywania meczy: Polska- Belgia (28.06,
3:0); Belgia - ZSSR (01.07, 0:1); ZSSR - Polska (04.07, 0-0) i Włochy -
Polska(08.07, 2:0)
• W lecie 1992 roku Barcelona była miastem, w
którym rozgrywano Igrzyska Olimpijskie. Camp Nou stało się centrum
rozgrywek piłkarskich i właśnie na tym stadionie drużyna Hiszpanii, w
której skład wchodzili zawodnicy Barcelony Ferrer i Guardiola, zdobyła
złoty medal pokonując w finale Polskę 3:2 (08.08.1992)
• 29
października 1998 Camp Nou było miejscem obchodów stulecia FC
Barcelony, wielkiego święta, którego kulminacją było odśpiewanie hymnu
Azulgrany przez katalońskiego piosenkarza i kompozytora, Joana Manuela
Serrata.
• Mecz między FC Barceloną i reprezentacją Brazylii –
główna część obchodów stulecia klubu (28 kwietnia 1999). Mecz był
wielkim widowiskiem, zakończonym wynikiem 2:2. Przed jego rozpoczęciem
przez murawę Camp Nou przemaszerowali byli zawodnicy Azulgrany.
Planowana modernizacja
Biuro
architektów Foster&Partners przewiduje prace nad nowym Camp Nou do
2012 roku. Słynny angielski architekt Norman Foster przedstawił już
projekt przebudowy stadionu Camp Nou w Barcelonie.
Przebudowa
stadionu, na którym grają piłkarze Barcelony ma potrwać cztery lata i
kosztować około 250 milionów euro. Pojemność nowego Camp Nou ma zostać
zwiększona do 104-106 tysięcy miejsc.

Znakiem rozpoznawczym stadionu
mają być kolorowe płytki, które mają sprawić, że nie tylko podczas
zmagań sportowych Camp Nou ma być najbardziej barwnym stadionem na
świecie. Foster powiedział na prezentacji, że podczas projektowania
stadionu inspirował się dziełami słynnego artysty z Barcelony –
Gaudiego. Foster zaprojektował m.in. przebudowę stadionu Wembley, The
Millennium Bridge w Londynie, czy terminal międzynarodowego lotniska w
Pekinie.
Zdjęcia: interia.pl, wikimedia.org, e-architect.co.uk