Gdyby 175 000 cules co wieczór ustawiało się w kolejce by wymasować mu stopy, przygotowywać kolację i kłaść do łóżka; gdyby nosili mu torbę z kijami do golfa po 18 dołkach klubu Montanya; gdyby oddawali mu połowę rocznego wynagrodzenia... nawet nie byliby bliscy spłaty długu jaki miłośnicy FC Barcelona posiadają wobec Johana Cruyffa.

Bez niego, nie istniałby Pep Guardiola, Leo Messi, Xavi czy Andres Iniesta. Oceniono by ich jako zbyt wolnych, za małych. Odpowiednich do piłkarzyków w barze.

Geniusz z Amsterdamu stworzył warunki pozwalające tym niesamowitym graczom rozwój i zdobycie uznania, by stać się przykładami wartości 'Blaugrany'. Nawet najnowszy, najwspanialszy okres w historii klubu jest przesączony jego genami. Sposób w jaki trenują i grają, jak rekrutują zawodników i pracowników klubu i fakt, że rozrywka jest na liście priorytetów zaraz za zwycięstwami jest zasługą przede wszystkim Cruyffa.

Na Camp Nou Holender dwa razy wywołał wokół siebie szum. Za pierwszym razem było to w 1974 r. gdy Barça uczyniła go pierwszym w historii klubu zawodnikiem zarabiającym 1 mln dolarów. W roku 1988 z kolei powrócił jako trener, co pociągnęło za sobą szereg konsekwencji. Liga często wygrywana rzutem na taśmę, okraszona zazwyczaj upokorzeniem Realu Madryt i cztery puchary UEFA. Najważniejszy to oczywiście pierwszy Puchar Europy dla Barcelony, zdobyty w meczu z Sampdorią w sezonie '91/'92 mającą w składzie Lucę Vialli i Roberto Manciniego.

Bez Cruyffa nie byłoby Dream Teamu, a La Masía nie byłaby tak płodna. Bez Cruyffa nie byłoby Joana Laporty (prezesa z największymi sukcesami) ani Franka Rijkaarda i odrodzenia klubu. Bez Cruyffa nie byłoby Guardioli, który bez wizjonerstwa Holendra nawet by nie dostał szansy na zaistnienie w pierwszym składzie.

FC Barcelona ma uczniów Cruyffa wśród trenerów i działaczy: Pep Guardiola, Andoni Zubizarreta, Guillermo Amor, Eusebio Sacristan, Juan Carlos Unzue, Oscar Garcia, Tito Vilanova czy Rexach to kluczowe postaci klubu.

Świat do tej pory zbiera plony z ziarna zasianego pod koniec lat 80. Powracając do klubu jako trener Cruyff głęboko nie zgadzał się z filozofią prowadzenia szkolenia młodzieży przez Dumę Katalonii. Uznał, że trenowanie każdej grupy wiekowej w charakterystyczny dla jej trenera sposób jest niedorzeczny. Barça nie posiadała jednolitego systemu szkolenia. Każda z trzynastu grup wiekowych poniżej pierwszego składu miała własny styl gry, więc adepci szkółki co roku musieli uczyć się grać na nowo.

Cruyff dał do zrozumienia swoim pracodawcom trzy rzeczy:
a) Każdy poziom młodzików musi być uczony na podstawie tych samych wytycznych i w tej samej formacji 3-4-3
b) Najlepsi uczniowie nie mogą tkwić w miejscu i muszą być przepisywani do grupy rok, lub nawet dwa lata starszej
c) Perły szkółki muszą być awansowane do pierwszego składu w trybie przyspieszonym.

Gra pozycyjna, rozgrywanie jednym lub najwyżej dwoma dotknięciami piłki, zmniejszanie przestrzeni, to wszystko zaszczepił w młodzieży Cruyff, a owoce tych decyzji dojrzały za kadencji Rijkaarda i Guardioli. Ta strategia w mieszance z szybkim, kreatywnym, ofensywnym futbolem opartym na pressingu i dokładnych podaniach są najbardziej trwałym dziedzictwem holenderskiego geniusza.

Cruyff zrestrukturyzował program szkolenia młodzieży w Barcelonie. Niektórzy absolwenci, którzy zdobyli Ligę Mistrzów pod wodzą Rijkaarda i Guardioli uczyli się nowym systemem Cruyffa, gdy ten został kontrowersyjnie zwolniony w szatni, przed treningiem. Była sobota, 18 maja 1996 r.

Tego dnia, 16-to letni Xavi Hernandéz był uczniem La Masii z pięcioletnim stażem, Iniestę obserwowano, Valdes miał za sobą cztery lata treningu z młodzikami na Camp Nou, a niejaki Carles Puyol właśnie został zakontraktowany do grze na skrzydle.

System Holendra nie tylko rewelacyjnie szkolił starannie wybranych piłkarzy. Z jego powodu zmieniły się także kryteria skautingu. W rezultacie, dzisiaj klub wybiera najlepszych młodych graczy, lub takich, którzy najbardziej pasują do filozofii Azulgrany. Zawodników, którzy kiedyś będą składać się na kręgosłup najwspanialszej drużyny świata.

tłumaczenie: Grzmisław Rzabiński